![\"\"](\"https:\/\/baba.org.pl\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/643921914_1371459711687247_3408640856595229469_n.jpg\")
<\/p>\n<\/p>\n
Richard Gardner i alienacja rodzicielska: kiedy pseudonauka wchodzi do s\u0105d\u00f3w.<\/p>\n
Koncepcja tzw. alienacji rodzicielskiej od lat funkcjonuje w debacie publicznej jako rzekome naukowe wyja\u015bnienie konflikt\u00f3w opieku\u0144czych. Rzadziej m\u00f3wi si\u0119 jednak o tym, kto j\u0105 stworzy\u0142, jakie pogl\u0105dy g\u0142osi\u0142 i dlaczego wielu badaczy uznaje je dzi\u015b za niebezpieczne\u00b9. Bez tego kontekstu nie da si\u0119 uczciwie oceni\u0107, czym w istocie by\u0142a teoria Parental Alienation Syndrome (PAS).<\/p>\n
Autorem PAS by\u0142 Richard Gardner \u2013 ameryka\u0144ski psychiatra dzieci\u0119cy, kt\u00f3ry w latach 80. i 90. XX wieku sta\u0142 si\u0119 wp\u0142ywowym bieg\u0142ym s\u0105dowym w sprawach rozwodowych\u00b2. Teoria PAS powsta\u0142a nie w ramach systematycznych bada\u0144 naukowych, lecz g\u0142\u00f3wnie na podstawie jego praktyki s\u0105dowej\u00b3.<\/p>\n
PAS nigdy nie zosta\u0142 uznany przez \u015brodowisko medyczne. Nie figuruje ani w DSM-5, ani w ICD-11, a \u015awiatowa Organizacja Zdrowia jednoznacznie wskazuje, \u017ce termin \u201ealienacja rodzicielska\u201d nie stanowi rozpoznania klinicznego\u2074. Mimo to koncepcja ta by\u0142a wykorzystywana w post\u0119powaniach opieku\u0144czych jako quasi-diagnostyczne narz\u0119dzie interpretacji zachowa\u0144 dzieci\u2075.<\/p>\n
Badacze podkre\u015blaj\u0105, \u017ce PAS nie spe\u0142nia podstawowych kryteri\u00f3w naukowo\u015bci: brak mu operacjonalizacji poj\u0119\u0107, rzetelnych bada\u0144 empirycznych oraz mo\u017cliwo\u015bci niezale\u017cnej replikacji\u2076.<\/p>\n
Szczeg\u00f3lnie kontrowersyjne s\u0105 pogl\u0105dy Gardnera dotycz\u0105ce oskar\u017ce\u0144 o molestowanie seksualne dzieci. W swoich publikacjach wielokrotnie sugerowa\u0142 on, \u017ce fa\u0142szywe oskar\u017cenia s\u0105 cz\u0119ste w sporach opieku\u0144czych i wynikaj\u0105 z manipulacji jednego z rodzic\u00f3w\u2077.<\/p>\n
W ksi\u0105\u017cce True and False Accusations of Child Sex Abuse Gardner:<\/p>\n
Te stanowiska pozostaj\u0105 w sprzeczno\u015bci z aktualnym konsensusem naukowym dotycz\u0105cym skutk\u00f3w przemocy seksualnej wobec dzieci\u2079.<\/p>\n
W materia\u0142ach uzupe\u0142niaj\u0105cych do swojej teorii Gardner por\u00f3wnywa\u0142 dzieci przejawiaj\u0105ce objawy PAS do ofiar indoktrynacji kultowej, postuluj\u0105c konieczno\u015b\u0107 \u201edeprogramowania\u201d\u00b9\u2070. W praktyce oznacza\u0142o to rekomendowanie:<\/p>\n
Eksperci wskazuj\u0105, \u017ce takie interwencje mog\u0105 prowadzi\u0107 do wt\u00f3rnej traumatyzacji, zw\u0142aszcza gdy w tle wyst\u0119puj\u0105 realne do\u015bwiadczenia przemocy\u00b9\u00b2.<\/p>\n
Badania empiryczne pokazuj\u0105, \u017ce zarzut \u201ealienacji\u201d bywa wykorzystywany do podwa\u017cania zg\u0142osze\u0144 przemocy domowej i seksualnej\u00b9\u00b3. W rezultacie dzieci mog\u0105 by\u0107 zmuszane do kontakt\u00f3w z osobami, kt\u00f3rych si\u0119 obawiaj\u0105, a rodzice zg\u0142aszaj\u0105cy nadu\u017cycia trac\u0105 wiarygodno\u015b\u0107 procesow\u0105\u00b9\u2074.<\/p>\n
Organizacje zajmuj\u0105ce si\u0119 ochron\u0105 dzieci, w tym American Professional Society on the Abuse of Children, ostrzegaj\u0105, \u017ce stosowanie PAS w sprawach opieku\u0144czych mo\u017ce systemowo zagra\u017ca\u0107 dobru dziecka\u00b9\u2075.<\/p>\n
Wsp\u00f3\u0142czesna literatura rozr\u00f3\u017cnia mi\u0119dzy kontrowersyjn\u0105 koncepcj\u0105 PAS a badaniami nad tzw. zachowaniami alienuj\u0105cymi. Te drugie analizuj\u0105 konkretne dzia\u0142ania doros\u0142ych bez traktowania ich jako syndromu diagnostycznego i bez automatycznego podwa\u017cania relacji dziecka\u00b9\u2076.<\/p>\n
PAS nie zosta\u0142 odrzucony dlatego, \u017ce by\u0142 \u201eniewygodny\u201d, lecz dlatego, \u017ce nie spe\u0142nia standard\u00f3w nauki i niesie realne ryzyko krzywdy. Pogl\u0105dy jego autora dotycz\u0105ce przemocy seksualnej wobec dzieci dodatkowo pokazuj\u0105, jak niebezpieczne jest bezkrytyczne wykorzystywanie tej koncepcji w praktyce s\u0105dowej.<\/p>\n
Bruch, C. (2001). Parental Alienation Syndrome and Parental Alienation. Family Law Quarterly.<\/em> Richard Gardner i alienacja rodzicielska: kiedy pseudonauka wchodzi do s\u0105d\u00f3w. Koncepcja tzw. alienacji rodzicielskiej od lat funkcjonuje w debacie publicznej jako rzekome naukowe wyja\u015bnienie konflikt\u00f3w opieku\u0144czych. Rzadziej m\u00f3wi si\u0119 jednak o tym, kto j\u0105 stworzy\u0142, jakie pogl\u0105dy g\u0142osi\u0142 i dlaczego wielu badaczy uznaje je dzi\u015b za niebezpieczne\u00b9. Bez tego kontekstu nie da si\u0119 uczciwie oceni\u0107, […]<\/p>\n","protected":false},"author":6,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[5],"tags":[],"class_list":["post-7632","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-aktualnosci"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/baba.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7632","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/baba.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/baba.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baba.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/6"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/baba.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=7632"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/baba.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7632\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":7636,"href":"https:\/\/baba.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/7632\/revisions\/7636"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/baba.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=7632"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/baba.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=7632"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/baba.org.pl\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=7632"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
\nGardner, R. A. (1992). True and False Accusations of Child Sex Abuse.<\/em>
\nGardner, R. A. (1999). Parental Alienation Syndrome: Addendum.<\/em>
\nWorld Health Organization. ICD-11 FAQ: Parental Alienation.<\/em>
\nAPSAC (2016\/2023). Policy on PAS\/PAD.<\/em>
\nMeier, J. S. (2009). A Historical Perspective on PAS.<\/em>
\nMeier, J. S. (2020). U.S. child custody outcomes in cases involving abuse.<\/em>
\nDallam, S., Silberg, J. (2016). Harm associated with PAS treatments.<\/em>
\nHarman, J. et al. (2018). Parental alienating behaviors. Psychological Bulletin.<\/em><\/p>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"